مىدهد و نمىتوان آن را از مسير عمومى نوشته‌هاى جغرافيايى ترك كه كمى پيش از آن ، به قرن پانزدهم / نهم ه . رونق گرفت و در قرن هفدهم / يازدهم ه . شخصيتهاى بزرگى در عرصهء جغرافيا به وجود آورد ، جدا كرد . ضمن تعقيب هدف عمومى اين كتاب نمىتوانيم از خطوط كلّى اين نوشته‌ها چشم بپوشيم و بايد معلوم داريم كه كدام يك از خصايص مكتب قديم عربى بيشتر روى آنها اثر نهاده و خصايص مذكور چگونه تعديل شده يا تغيير يافته است و ابتكار تركان در چه زمينه‌هايى رونق گرفته و شكوفان شده و كدام يك از رشته‌ها به نزد آنها رواج بيشتر داشته است . خواهيم ديد كه چگونه نوشته‌هاى تركى بتدريج متوجّه روش و منابع اروپايى شد و عاقبت از روش عربى كاملا جدايى گرفت ، تا آنجا كه ، به استثناى بعضى آثار پراكنده ، نسبت به موضوع بحث ما هيچ گونه نقشى ندارد و چون به اين نقطه رسيديم ناچار خواهيم شد كه به طور قطع از آن جدا شويم . ولى پيش از آن مناسب است همه فصل آينده را به نوشته‌هاى جغرافيايى تركان عثمانى اختصاص دهيم ، و رابطهء نيرومندى را كه در اين دورانها نوشته‌هاى جغرافيايى ترك را با نوشته‌هاى عربى به هم پيوسته بود ، توضيح كنيم .